Nederland is komende zaterdagavond in het nadeel, omdat Claude uit een kleinere halve finale kwam. Dit klinkt vreemd, maar heeft alles te maken met hoe jury's al jaren stemmen voor het Songfestival. Juist de jury's, de manier die bedacht is om bevooroordeling te voorkomen, worden onbedoeld beïnvloed in het geven van hun scores aan alle acts. Een jury die ook de eerste halve finale heeft beoordeeld, geeft gemiddeld 40% meer punten aan acts uit diezelfde halve finale dan aan acts uit de tweede, en andersom. Dat pakt nadelig uit voor Claude, want door de kleinere halve finale op dinsdag zijn er minder jury’s die punten zullen geven aan acts uit halve finale 1, en juist meer aan halve finale 2.
Stemmen op je buurland, vriendjespolitiek en geopolitieke invloeden. Elk jaar ligt het Eurovisie Songfestival onder een vergrootglas als het gaat om hoe er gestemd wordt. Dit richt zich meestal op televoting, de stemmen van het publiek. Een onderzoek van de afgelopen vijf jaar laat juist een opvallend, niet eerder belicht patroon zien: een voorkeur voor eerder beoordeelde nummers. Verrassend genoeg is dit niet of amper terug te zien bij televoting, zoals je in het overzicht hieronder kan zien.
Er zijn een aantal redenen voor deze waarschijnlijk onopzettelijke voorkeuren te noemen. Omdat de jury's de nummers uit één halve finale al zeer bewust hebben moeten ranken, hebben ze deze nummers onbewust al meer aandacht gegeven. Ik vermoed dat die herkenning bij de finale zorgt voor een gevoel van vertrouwdheid, en dus voor een voorkeur. Het is ook mogelijk dat ze in de finale teruggrijpen op hun eerdere beoordeling, en die als uitgangspunt nemen. Op die manier zal een land gemiddeld 9 punten meer weggeven aan landen uit hun eigen halve finale vergeleken met landen uit de andere halve finale. Dat geldt ook nu de jury niet meer meetelt in de halve finale, want de jurybeoordeling bestaat nog steeds en geldt als backup voor als er een storing is bij de televoting.
Dit levert een aantal vreemde voorbeelden op. Neem vorig jaar, waarin Zwitserland en Kroatië uiteindelijk eerste en tweede werden en ook van de jury veel punten kregen. Zwitserland ontving gemiddeld 10.9 punten van landen die in dezelfde halve finale zaten. Uit landen uit de andere halve finale ontving het maar 9.7 punten. Bij Kroatië was het verschil groter met gemiddeld 7.5 punten vanuit de eigen halve finale en maar 4.4 punten uit de andere halve finale. Duidelijk een geval waarin het helpt als je het nummer al een paar keer aandachtig hebt gehoord. Hieronder staan van de afgelopen drie jaar de vier landen, die vanuit de halve finale kwamen, die de meeste punten van de jury kregen op een rijtje.
Wat betekent dit dan voor Claude en komende zaterdagavond? We nemen dan even aan dat Claude het prima zal doen bij de jury. Hierboven is te zien dat een gemiddeld land uit de halve finale van dinsdag Claude 1.7 punten meer zal geven dan een land uit de tweede halve finale. En bij die tweede halve finale ligt het probleem. De halve finale van donderdag bevatte namelijk een land meer. Dat kan Claude dus zo 1 à 2 punten schelen bij de puntentelling van zaterdag ten opzichte van een concurrent die uit de andere halve finale is gekomen.
Dat is natuurlijk niet het einde van de wereld en zal waarschijnlijk geen doorslaggevend verschil maken. Omdat beide halve finales meestal ongeveer even groot zijn, leidt het ook niet elk jaar tot grote controverses. Maar het blijft opvallend hoe zelfs de zogenaamd onpartijdige jury beïnvloed raakt door de eerdere beoordeling van een halve finale. Een volledig eerlijke methode zal er waarschijnlijk nooit zijn. Zoals Claude zelf zou zeggen: C'est La Vie.
